Khi một nhà đầu tư F0 đã “tốt nghiệp” các bài học vỡ lòng—bạn đã biết “Cổ phiếu là gì”, bạn đã hiểu “VN-Index là gì”, và bạn thậm chí đã biết phân biệt giữa Phân tích Kỹ thuật (PTKT) và Phân tích Cơ bản (PTCB)—bạn sẽ đứng trước một ngã ba đường đầy hoang mang. Bạn có trong tay một đống “vũ khí” rời rạc: một chút về nến Nhật, một chút về chỉ số P/E, một chút về báo cáo tài chính. Nhưng bạn không biết làm thế nào để kết hợp chúng lại. Làm thế nào để từ mớ lý thuyết hỗn độn đó, bạn có thể tìm ra một “siêu cổ phiếu” (Super Stock) có khả năng thay đổi tài sản của mình?
Bạn cần một “tấm bản đồ”, một “công thức”, một hệ thống đã được kiểm chứng. Và trong thế giới của các Chiến lược Đầu tư (Nâng cao), không có hệ thống nào nổi tiếng, toàn diện và thực chiến hơn CANSLIM.
Đây không phải là một lý thuyết suông. CANSLIM là kết tinh từ nghiên cứu của huyền thoại đầu tư William O’Neil. Ông không ngồi đoán mò. Ông đã phân tích hàng trăm “siêu cổ phiếu” thành công nhất trong lịch sử 100 năm của thị trường chứng khoán Mỹ để tìm ra điểm chung của chúng trước khi chúng tăng giá. CANSLIM chính là 7 đặc điểm chung đó, được mã hóa thành 7 chữ cái. Hiểu rõ CANSLIM là gì chính là chìa khóa để F0 chuyển mình thành nhà đầu tư F-n (chuyên nghiệp).
C – Current Quarterly Earnings (Lợi nhuận Quý Hiện tại)
Chữ C là “phát súng” khởi đầu. Nó đòi hỏi một sự tăng trưởng lợi nhuận đột biến trong quý gần nhất (hoặc hai quý gần nhất). O’Neil không tìm kiếm những công ty “làm ăn có lãi”. Ông tìm kiếm những “con quái vật” tăng trưởng. Ông muốn thấy lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của quý hiện tại phải tăng trưởng mạnh mẽ, lý tưởng là trên 25-30% (thậm chí 50-100%) so với cùng quý năm trước.
Tại sao điều này quan trọng? Một sự tăng trưởng lợi nhuận đột biến là tín hiệu cho thấy công ty đang làm điều gì đó CỰC KỲ đúng đắn ngay tại thời điểm này. Có thể họ vừa ra mắt một sản phẩm “bom tấn”, hoặc vừa chiếm lĩnh được thị phần của đối thủ. F0 thường chỉ nhìn vào giá, nhưng nhà đầu tư CANSLIM nhìn vào lợi nhuận. Lợi nhuận chính là nhiên liệu đẩy giá cổ phiếu.
A – Annual Earnings Growth (Tăng trưởng Lợi nhuận Hàng năm)
Nếu chữ C là một tia sét ấn tượng, thì chữ A chính là cơn bão bền bỉ đi theo sau. Một quý lợi nhuận đột biến có thể là do “ăn may” (ví dụ: bán một lô đất, một khoản thu nhập bất thường). Để lọc bỏ những “cú ăn may” này, William O’Neil yêu cầu cổ phiếu phải có lịch sử tăng trưởng lợi nhuận hàng năm (Annual EPS) ấn tượng và nhất quán trong vòng 3-5 năm gần nhất.
Một doanh nghiệp vĩ đại không chỉ tỏa sáng trong một quý, nó phải chứng minh được khả năng sinh lời bền vững qua nhiều năm. Chữ A chính là bộ lọc Phân tích Cơ bản (PTCB) hạng nặng, giúp bạn tìm ra những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh vững chắc, có ban lãnh đạo tài năng và có khả năng duy trì “con hào kinh tế”. O’Neil tìm kiếm mức tăng trưởng hàng năm ổn định từ 20-25% trở lên.
N – New Product, New Management, New High (Sản phẩm Mới, Lãnh đạo Mới, Đỉnh giá Mới)
Đây là chữ cái thú vị và thường bị F0 bỏ qua nhất. Chữ N đại diện cho “Chất xúc tác” (Catalyst). Một công ty, dù có lịch sử C và A tốt đến đâu, cũng cần một lý do mới để bứt phá lên một tầm cao mới. Chất xúc tác đó có thể là một sản phẩm mới (như iPhone của Apple), một vị CEO mới tài ba (như Steve Jobs khi quay lại Apple), một quy trình công nghệ mới, hoặc thậm chí là một thay đổi trong luật pháp có lợi cho ngành.
Nhưng phần quan trọng và gây tranh cãi nhất của chữ N chính là “New High” (Đỉnh giá Mới). Triết lý của F0 là “mua đáy bán đỉnh”. Triết lý của O’Neil là “mua ở đỉnh cao mới (breakout), và bán ở đỉnh cao hơn nữa”. Ông lập luận rằng một cổ phiếu tạo đỉnh giá mới, vượt qua mọi kháng cự cũ, là tín hiệu cho thấy nó đang được “săn lùng” ráo riết và đã rũ bỏ hết những nhà đầu tư yếu bóng vía. Đừng mua cổ phiếu yếu ớt đang “bò” ở đáy. Hãy mua “con ngựa khỏe nhất” khi nó đang bứt phá khỏi vùng tích lũy.
S – Supply and Demand (Cung và Cầu Cổ phiếu)
Chữ S đưa chúng ta đến lãnh địa của Phân tích Kỹ thuật (PTKT). Giá của mọi thứ đều được quyết định bởi Cung và Cầu. Một siêu cổ phiếu phải có Cầu lớn và Cung nhỏ. “Cầu” ở đây chính là khối lượng giao dịch (Volume). O’Neil muốn thấy những phiên bùng nổ về giá (chữ N – New High) phải được đi kèm với khối lượng giao dịch đột biến (tăng 150-200% so với trung bình). Điều này cho thấy “dòng tiền thông minh” đang đổ vào và hấp thụ mọi lực bán.
“Cung” liên quan đến số lượng cổ phiếu trôi nổi (float). Những công ty có quá nhiều cổ phiếu (pha loãng) sẽ rất nặng nề, khó tăng giá. Ngược lại, những công ty có số lượng cổ phiếu cô đặc, ban lãnh đạo nắm giữ tỷ lệ lớn hoặc vừa thực hiện mua lại cổ phiếu quỹ (buyback), sẽ có nguồn “Cung” khan hiếm. Khi “Cầu” lớn gặp “Cung” nhỏ, giá cổ phiếu không còn lựa chọn nào khác ngoài việc “bay lên”.
L – Leader or Laggard (Cổ phiếu Dẫn đầu hay Đội sổ)
Triết lý này rất tàn nhẫn nhưng hiệu quả: Chỉ mua “con ngựa khỏe nhất”, đừng mua “con la bệnh tật”. Khi một ngành (ví dụ: ngành Thép) bắt đầu vào sóng tăng, F0 thường có xu hướng tìm mua những cổ phiếu “chưa tăng” (đội sổ) trong ngành đó, với hy vọng nó sẽ “chạy theo”.
William O’Neil làm ngược lại hoàn toàn. Ông sẽ tìm ra “con ngựa dẫn đầu” (Leader) trong ngành đó—con mạnh nhất, tăng giá nhanh nhất, có chỉ số RS (Relative Strength – Sức mạnh Tương đối) cao nhất. Lý do là vì “con dẫn đầu” thường là công ty có C, A, N tốt nhất, được các tổ chức (chữ I) ưu ái nhất. Đừng bao giờ đặt cược vào kẻ yếu nhất; hãy đi theo kẻ mạnh nhất. Chữ L là một bộ lọc tàn nhẫn để loại bỏ mọi cổ phiếu tầm thường ra khỏi danh mục của bạn.
I – Institutional Sponsorship (Sự bảo trợ của các Tổ chức)
Bạn không muốn chiến đấu đơn độc. Bạn muốn có “đồng minh”, và đồng minh tốt nhất chính là các “tay to” (Big Boys): các Quỹ đầu tư, Ngân hàng, và các Tổ chức tài chính lớn. Đây chính là chữ I. Khi một tổ chức lớn quyết định “xuống tiền” vào một cổ phiếu, họ không làm điều đó một cách ngẫu hứng. Họ có cả một đội ngũ chuyên gia phân tích “soi” doanh nghiệp đó từ trong ra ngoài.
Việc một cổ phiếu có sự “bảo trợ” của các quỹ đầu tư uy tín là một tín hiệu xác nhận cực mạnh cho phân tích của bạn. Nó cũng tạo ra một lực Cầu (chữ S) khổng lồ, giúp nâng đỡ giá cổ phiếu khi thị trường rung lắc. O’Neil khuyên nhà đầu tư nên tìm kiếm những cổ phiếu đang có số lượng các tổ chức uy tín nắm giữ tăng lên trong các quý gần đây.
M – Market Direction (Xu hướng Thị trường chung)
Đây là chữ cái cuối cùng, và cũng là chữ cái quan trọng nhất, là “cái ô” che chở cho 6 chữ cái còn lại. William O’Neil đã thống kê và chỉ ra một sự thật phũ phàng: “3 trong số 4 cổ phiếu sẽ di chuyển theo xu hướng chung của thị trường (VN-Index)”.
Điều này có nghĩa là gì? Ngay cả khi bạn tìm thấy một cổ phiếu hoàn hảo, thỏa mãn cả 6 chữ C-A-N-S-L-I, nhưng nếu thị trường chung đang trong một xu hướng giảm (Downtrend – Thị trường Gấu), thì khả năng cao là “siêu cổ phiếu” của bạn cũng sẽ thất bại. Bạn đang cố gắng bơi ngược dòng nước lũ.
Do đó, quy tắc tối thượng của CANSLIM là: Đừng bao?” </body></html>
